פריעת עולם
מאירה תדמור
אוצר: יקיר שגב
בסטודיו פועלת מאירה תדמור בתוך מרחב שהוא בעת ובעונה אחת אינטימי ובדיוני — מרחב שבו נוצרים עולמות. אין אלו עולמות שלמים במובן הנרטיבי, אלא מצבורי דימויים, חומרים וזיכרונות הנקשרים זה בזה מתוך עולמה הרגשי של האמנית. הם נבנים בהדרגה, שכבה על גבי שכבה, כמעין סביבות פנימיות המתממשות בחומר. אך בניגוד למסורת המבקשת לייצב צורה ולכונן שלמות, פעולתה של תדמור אינה נעצרת בשלב היצירה. ברגע שבו נדמה כי העולם מתגבש מתחיל מהלך הפוך: "פריעת עולם" (De-Genesis), כהיפוך של מעשה הבריאה. האובייקטים נחתכים, מתפרקים, נשברים ולעיתים אף נפצעים במכוון. החומר מאבד את יציבותו והדימוי את אחדותו. אין זה הרס לשם הרס, אלא מהלך של חקירה — חדירה אל תוך מה שכבר נוצר, פירוקו ופתיחתו מחדש לאפשרויות בלתי צפויות.
ביסוד התהליך עומד אופן איסוף החומרים. תדמור מלקטת חפצים מצויים, ניירות, כתבי עת, תצלומים, שברים ושאריות, ולעיתים גם חומרי גלם שנדמים כחסרי ערך. כך הופך הסטודיו למרחב של קליטה, מיון והצטברות, שבו המציאות מפורקת מראש ליחידות זמינות לעיבוד. מתוך התהליך הכפול של בנייה ופריעה, ליקוט והרכבה, נוצרים פסלים ואובייקטים היברידיים, הנושאים בתוכם גם את זיכרון היווצרותם וגם את עקבות הפירוק שעברו.
הפסלים של תדמור מקיימים זיקה למסורות הדאדא והסוריאליזם מראשית המאה העשרים. אצל קורט שוויטרס, ראול האוזמן, מרט אופנהיים ואלזה פון פרייטג־לורינגהובן חוברו חפצים זרים זה לזה במערכים בלתי צפויים, והחפץ היומיומי נשלף מן ההקשר הפונקציונלי שלו והפך לאובייקט אמנותי אירוני, ביקורתי ולעיתים מטריד. גם אצל תדמור מתערער הגבול בין שימושיות, גוף ודמיון, אך החפץ המצוי נטמע אצלה בעבודה ידנית
עמלנית ושקטה יותר. היא מחברת בין חומרים אורגניים, חפצים תעשייתיים, פריטים שנאספו מן הרחוב וחפצים מעשה־סדנה, צובעת אותם, חותכת ומעבדת אותם מחדש עד שהם מאבדים את זהותם המקורית.
במובן זה יש בעבודותיה גם הד רחוק לעולמו של היירונימוס בוש, שבו חפצים יומיומיים, איברי גוף, חיות ומכשירים מתלכדים למערכים של הכלאות וטרנספורמציות. אלא שבניגוד לאלגוריות המוסריות של בוש, אצל תדמור החפצים אינם מטיפים; הם נושאים שכבות של זמן, שימוש ושחיקה, עד שהם נעשים מעין מצבות קטנות לעולמות של מלאכה, זיכרון וחפצים שנעלמו.
הגוף האנושי נוכח אף הוא, אך בעקיפין. חורים, קימורים, חללים וקווי מתאר משמרים זיכרון של יד, עין או פעולה אנושית. בכך מזכירות העבודות גם את ג'קומטי, שאצלו הגוף מצטמצם לכדי סימן שברירי; אצל תדמור הוא מתפזר בתוך מערך החפצים עצמו.
גם הקולאז'ים פועלים מתוך אותו עיקרון. שכבות נייר מודפס נבנות זו על גבי זו, ואז נחתכות, נגרעות ונחשפות. כך נעשה הקולאז' למעין ארכיאולוגיה של הדימוי: תהליך שבו פני השטח עצמם נפרעים ונפתחים, ומתוך השבר מתגלים דימויים ומבנים חדשים. בסופו של דבר, "פריעת עולם" היא מהלך מעגלי של בנייה, פירוק והרכבה מחדש — עולם שאינו מגיע לעולם לצורה סופית
The World Was Lost Long Ago
Meira Tadmor
Curator: Yakir Segev
In the studio, Meira Tadmor works within a space that is at once intimate and fictional—a space in which worlds take shape. These are not complete worlds in any narrative sense, but constellations of images, materials, and memories drawn together through the artist’s emotional world. They emerge gradually, layer upon layer, as inward environments given material form. Yet unlike artistic traditions that seek to stabilize form and establish wholeness, Tadmor’s process does not end with the act of creation. At the very moment when a world seems to be taking shape, an opposite movement begins: De-Genesis—the unravelling of a world, an inversion of the act of creation. Objects are cut apart, dismantled, broken, and at times deliberately wounded. Matter loses its stability, and the image its coherence. This is not destruction for its own sake, but a process of inquiry: a penetration into what has already been made, its unravelling and reopening to unforeseen possibilities.
At the heart of this process lies Tadmor’s approach to collecting materials. She gathers found objects, papers, magazines, photographs, fragments, and remnants, as well as raw materials that might otherwise appear devoid of value. The studio thus becomes a space of absorption, sorting, and accumulation, in which reality is already broken down into units available for transformation. Out of this dual process of construction and unravelling, gathering and assembly, emerge hybrid sculptures and objects that carry
within them both the memory of their making and the traces of their subsequent disassembly.
Tadmor’s sculptures have affinities with the Dada and Surrealist traditions of the early twentieth century. In the work of Kurt Schwitters, Raoul Hausmann, Meret Oppenheim, and Elsa von Freytag-Loringhoven, disparate objects were brought together in unexpected configurations, while the everyday object was removed from its functional context and transformed into an artwork that could be ironic, critical, and at times unsettling. In Tadmor’s work, too, the boundaries between utility, body, and imagination become unstable, yet the found object is absorbed into a quieter, more painstaking process of handwork. She brings together organic materials, industrial objects, items collected from the street, and studio-made elements, painting, cutting, and reworking them until they lose their original identities.
In this sense, her works also carry a distant echo of the world of Hieronymus Bosch, in which everyday objects, body parts, animals, and instruments coalesce into configurations of hybridization and transformation. Yet unlike Bosch’s moral allegories, Tadmor’s objects do not preach. They accumulate layers of time, use, and wear until they become something like small memorials to vanished worlds of craft, memory, and objects.
The human body, too, is present, though indirectly. Holes, curves, cavities, and contours preserve the memory of a hand, an eye, or a human action. In this respect, the works also recall Giacometti, in whose work the body is reduced to a fragile sign; in Tadmor’s, it disperses into the very configuration of objects.
The collages operate according to the same principle. Layers of printed paper are built up one upon another, then cut into, pared away, and exposed. Collage thus becomes a kind of archaeology of the image: a process in which the surface itself is unravelled and opened up, allowing new images and structures to emerge from the fracture. Ultimately, the De-Genesis is a cyclical process of construction, unravelling, and reassembly—a world that never arrives at a final form.
* The title is taken from an album by Vaadat Charigim (2013). The full essay, together with a conversation with the artist, appears in the artist’s book accompanying the exhibition.
اضطراب العالم
مئيرا تدمور
القيّم الفني: ياكير سيغيف
في الاستوديو تعمل مئيرا تدمور داخل حيّز هو في الوقت نفسه حميمي وتخيّلي — حيّز تتكوّن فيه عوالم. ليست هذه عوالم مكتملة بالمعنى السردي، بل تراكمات من الصور والمواد والذكريات التي ترتبط ببعضها انطلاقًا من عالم الفنانة العاطفي. تُبنى هذه العوالم تدريجيًا، طبقة فوق طبقة، كأنها بيئات داخلية تتحقق في المادة. لكن، بخلاف التقليد الذي يسعى إلى تثبيت الشكل وإرساء الكمال، لا تتوقف ممارسة تدمور عند مرحلة الخلق. في اللحظة التي يبدو فيها أن العالم قد بدأ يتبلور، تبدأ حركة معاكسة: "اضطراب العالم" (De-Genesis)، بوصفه قلبًا لفعل الخلق. تُقطع الأجسام، وتتفكك، وتُكسر، وأحيانًا تُجرح عن قصد. تفقد المادة استقرارها، والصورة وحدتها. وليس هذا تدميرًا من أجل التدمير، بل مسارًا بحثيًا — اختراقًا لما تم خلقه بالفعل، وتفكيكه، وفتحه من جديد على إمكانات غير متوقعة.
في أساس هذا المسار تقف طريقة جمع المواد. تلتقط تدمور أشياء موجودة، وأوراقًا، ومجلات، وصورًا فوتوغرافية، وشظايا وبقايا، وأحيانًا أيضًا مواد خام تبدو عديمة القيمة. وهكذا يتحول الاستوديو إلى حيّز للاستقبال والفرز والتراكم، تُفكك فيه الواقعية مسبقًا إلى وحدات متاحة للمعالجة. ومن خلال هذه العملية المزدوجة من البناء والتفكيك، والجمع والتركيب، تنشأ منحوتات وأجسام هجينة تحمل في داخلها كلًا من ذاكرة تشكّلها وآثار التفكيك الذي مرّت به.
ترتبط منحوتات تدمور بتقاليد الدادا والسريالية في مطلع القرن العشرين. لدى كورت شفِترس، وراؤول هاوسمان، وميريت أوبنهايم، وإلسا فون فرايتاغ-لورينغهوفن، جرى وصل أشياء غريبة بعضها ببعض ضمن تركيبات غير متوقعة، وانتُزع الشيء اليومي من سياقه الوظيفي وتحول إلى موضوع فني ساخر، نقدي، وأحيانًا
مقلق. وعند تدمور أيضًا يتزعزع الحد الفاصل بين المنفعة والجسد والخيال، غير أن الشيء الموجود يندمج لديها في عمل يدوي أكثر هدوءًا ومشقة.
تصل بين مواد عضوية، وأشياء صناعية، وعناصر جُمعت من الشارع، وأشياء مصنوعة في الورشة؛ وتقوم بطلائها، وقطعها، وإعادة معالجتها إلى أن تفقد هويتها الأصلية.
بهذا المعنى، تحمل أعمالها أيضًا صدى بعيدًا لعالم هيرونيموس بوش، حيث تمتزج الأشياء اليومية وأعضاء الجسد والحيوانات والأدوات في تركيبات من التهجين والتحولات. لكن، بخلاف الرموز الأخلاقية لدى بوش، لا تعظ الأشياء لدى تدمور؛ بل تحمل طبقات من الزمن والاستعمال والتآكل، إلى أن تصبح أشبه بنُصُب صغيرة لعوالم من الحرفة والذاكرة والأشياء التي اختفت.
الجسد الإنساني حاضر أيضًا، ولكن بصورة غير مباشرة. فتحات، وانحناءات، وفراغات، وخطوط خارجية تحفظ ذاكرة يد أو عين أو فعل إنساني. بهذا المعنى تستحضر الأعمال أيضًا جياكوميتي، الذي اختُزل لديه الجسد إلى علامة هشة؛ أما عند تدمور فيتبعثر داخل منظومة الأشياء ذاتها.
وتعمل الكولاجات أيضًا وفق المبدأ نفسه. تُبنى طبقات من الورق المطبوع فوق بعضها، ثم تُقطع، وتُنتقص، وتُكشف. وهكذا يتحول الكولاج إلى نوع من أركيولوجيا الصورة: عملية تتفكك فيها الأسطح نفسها وتُفتح، ومن داخل الكسر تنكشف صور وبُنى جديدة. في نهاية المطاف، "اضطراب العالم" هو مسار دائري من البناء والتفكيك وإعادة التركيب — عالم لا يصل أبدًا إلى صيغة نهائية.
